PiS się cofa na z góry zaplanowane pozycje, czyli nieuchronna porażka zagląda w oczy

27 List

Zniesienie kadencyjności sprawowania funkcji kierowniczych powoduje, że ich utrzymanie wymaga posłuszeństwa i uległości wobec przełożonych. To jeden z wniosków płynących z raportu „Prokuratura pod specjalnym nadzorem” pokazującego szczegółowo mechanizmy i skutki całkowitego podporządkowania prokuratury partyjnemu dyktatowi na przestrzeni trzech ostatnich lat, od listopada 2015 r. do października 2018 r.

Magdalena Kołodziej – wzorowa prokurator PiS

Kto został wymieniony

To pierwsza publikacja startującego dziś serwisu internetowego panstwo-pis.pl poświęconego monitorowaniu działań prokuratury. Redaktorem serwisu jest Krzysztof Król, reprezentujący Stowarzyszenie „Paragraf Państwo”, wydawcy serwisu http://www.panstwo-pis.pl. Szefem rady programowej stowarzyszenia został prof. Leszek Balcerowicz, poza nim w Radzie są m.in. prof. Monika Płatek i prof. Marcin Matczak.

Raport, jak precyzują autorzy, powstał na podstawie publikacji medialnych, powszechnie dostępnych raportów, oficjalnych danych oraz informacji własnych. Większość faktów jest znana, ale zestawione razem w postaci skondensowanej piguły informacyjnej robią piorunujące wrażenie.

Choćby zmiany kadrowe. I tak od samej góry: wymiana sześciu na siedmiu zastępców prokuratora generalnego, niemal wszystkich prokuratorów kierujących biurami lub departamentami, a także ich zastępców w Prokuraturze Krajowej, szefów i zastępców wszystkich 11 prokuratur regionalnych i 44 z 45 prokuratur okręgowych. Swoje stanowisko zachowała tylko Hanna Lewczuk, kierująca Prokuraturą Okręgową w Suwałkach. Autorzy raportu zauważają, że pani prokurator okręgowa jest często obecna na uroczystościach organizowanych przez wiceministra MSWiA Jarosława Zielińskiego.

Prokurator Duś, człowiek Ziobry, do Izby Dyscyplinarnej

Miotła sięgnęła prokuratorskich dołów

W 90 proc. prokuratur rejonowych również wymieniono kadry kierownicze. I to nie tylko prokuratorów rejonowych czy ich zastępców, ale także szefów wydziałów w prokuraturach regionalnych, okręgowych i rejonowych. Tu dokładnych danych brak, bo jak zauważają autorzy raportu, proces jest ciągły, trwa już ponad dwa i pół roku, więc szefów niektórych jednostek wymieniano w tym czasie już dwukrotnie.

Awanse, zwłaszcza te przyspieszone, w szczególnym trybie (art. 76 par. 5 ustawy z 28 lutego 2016 r., Prawo o prokuraturze), bez wymaganego stażu pracy na niższym stanowisku służbowym, były najczęściej nagrodą dla prokuratorów prowadzących sztandarowe śledztwa w okresie pełnienia przez Zbigniewa Ziobrę funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w latach 2005–07. „Gwardia Ziobry” założyła w 2008 r. Stowarzyszenie Prokuratorów Ad Vocem. Teraz, za drugiego Ziobry, awansowała połowa członków stowarzyszenia. Do Ad vocem należy choćby pięciu zastępców prokuratora generalnego: Bogdan Święczkowski, Marek Pasionek, Krzysztof Sierak, Robert Hernand i Przemysław Funiok.

Prokuratura ma większy budżet, ale działa mniej sprawnie

Kolejna grupa awansujących to krewni polityków PiS

Awansują córki, żony, bracia, jak np. Magdalena Witko, prokurator okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, żona byłego posła PiS Marcina Witki, prezydenta Tomaszowa Mazowieckiego.

Ukrytą formą awansu stały się delegacje prokuratorów przenoszonych w ten sposób do jednostek wyższego stopnia. Zachętę do pilnego wykonywania czynności zawodowych w ramach delegacji do prokuratury nadrzędnej stanowi należne w tym czasie wyższe wynagrodzenie. Jest marchewka, jest i bat: prokurator delegowany ma słabszą pozycję służbową w nowej jednostce i łatwo go odwołać.

Od marca 2016 r., kiedy wprowadzono zmiany w funkcjonowaniu prokuratury, delegowano do jednostek nadrzędnych ponad 1100 prokuratorów. W Prokuraturze Krajowej tylko ok. 60 prokuratorów jest powołanych w normalnym trybie. Większość, czyli 281, to prokuratorzy delegowani. Pozostałe delegacje to 274 do prokuratur regionalnych i 574 do okręgowych.

Prokuratura umiera w ciszy

Przykłady tzw. podwójnych awansów

Chodzi o sytuację, kiedy np. szef prokuratury okręgowej otrzymuje jednocześnie stanowisko prokuratora Prokuratury Regionalnej. A prokurator regionalny awansuje na stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej (przypadek Andrzeja Szeligi, prokuratora regionalnego w Warszawie). Poza prokuratorem Szeligą w ten sposób podwójnie awansowało dwóch prokuratorów regionalnych (obaj to członkowie Ad Vocem) i siedmiu prokuratorów okręgowych.

Kiedy jedni awansują, inni zostają zdegradowani: 22 prokuratorów Prokuratury Generalnej i 91 prokuratorów prokuratur apelacyjnych przeniesiono na niższe stanowiska służbowe. Wielu z tych, którzy uzyskali uprawnienia emerytalne, nie czekało na degradację. Do 15 kwietnia 2016 r. w stan spoczynku odeszło 194 prokuratorów, w tym 16 prokuratorów Prokuratury Generalnej i 30 prokuratorów prokuratur apelacyjnych. W 2016 r. – 305. Do połowy 2017 r. – 128. A wcześniej, przed erą Ziobry, z uprawnień emerytalnych korzystało średnio tylko 120 prokuratorów rocznie.

Zmiany prawno-organizacyjne i związane z nimi zmiany kadrowe zdaniem autorów raportu stworzyły system, w którym istnieją duże możliwości wywierania wpływu na niezależność prokuratorów. Bo ponad 1000 prokuratorów otrzymuje dodatki funkcyjne związane ze sprawowaniem kierowniczych funkcji. Kolejnych 1100 prokuratorów to prokuratorzy delegowani, również potencjalnie podatni na naciski przełożonych. I wreszcie 300 asesorów, którzy muszą uzyskać zgodę przełożonego na wydanie przygotowanej decyzji procesowej. Autorzy raportu podsumowują: ok. 2400, ponad jedna trzecia zatrudnionych w prokuraturze może być podatna na naciski przełożonych.

Raport omawia także działania samej prokuratury: budzące wątpliwości postępowania czy zaniechania ich prowadzenia, przenoszenie spraw pomiędzy prokuratorami. Czyli efekty kadrowej zmiany.

Cykl wydarzeń – od mianowania Mateusza Morawieckiego prezesem Rady Ministrów po drugą turę wyborów samorządowych – zmienił polską politykę – mówi prof. Rafał Chwedoruk, politolog z UW. – Skończyła się ofensywa PiS i chyba pojawiło się coś na kształt wojny pozycyjnej, gdzie obie strony są zdolne do odnoszenia taktycznych sukcesów. Rok 2018 wyglądał zupełnie inaczej niż 2017, kiedy PiS o tej porze roku był u szczytu popularności – dodaje prof. Chwedoruk. Mówi też o aferze KNF i możliwej rekonstrukcję rządu.

JUSTYNA KOĆ: Czy PiS przeszedł do defensywy?

RAFAŁ CHWEDORUK: Niewątpliwie mamy do czynienia ze zmianą sytuacji, co nie przeczy, że PiS cieszy się i będzie cieszyć poparciem wyższym, niż jakakolwiek inna partia. Niemniej ciężko wskazać teraz przesłanki, które wskazywałyby na to, że ta przewaga może się jeszcze powiększyć. Cykl wydarzeń – od mianowania Mateusza Morawieckiego prezesem Rady Ministrów po drugą turę wyborów samorządowych – zmienił polską politykę. Skończyła się ofensywa PiS i chyba pojawiło się coś na kształt wojny pozycyjnej, gdzie obie strony są zdolne do odnoszenia taktycznych sukcesów.

Być może Polska polityka wróciła do stanu sprzed ostatnich wyborów parlamentarnych; wiemy, że PiS wygra, ale do ostatniej chwili nie będziemy wiedzieć, kto będzie miał ile mandatów w Sejmie.

Najważniejsze jest to, że o tym, iż PiS znalazł się w tej defensywie, wiedzieliśmy już po wyborach samorządowych, chociaż podział mandatów w sejmikach przyniósł PiS wielkie zwycięstwo. Natomiast jeśli chodzi o rywalizację międzypartyjną, to niebezpieczeństwo uczynienia z następnych wyborów plebiscytu na temat integracji europejskiej jest dla PiS wyzwaniem. Ta partia musi szybko znaleźć takie tematy, które na nowo określą podziały polityczne tudzież przywrócą te, które przed wyborami były główne. W tym kontekście rzeczywiście możemy mówić, że rok 2018 wyglądał zupełnie inaczej niż 2017, kiedy PiS o tej porze roku był u szczytu popularności.

Pytanie, czy PiS będzie w stanie znaleźć takie osie podziału, żeby znowu podbić słupki poparcia i przejść do ofensywy.
PiS to solidna partia z poważnym zapleczem intelektualnym, z całą pewnością byłaby do tego zdolna, ale widzę tu dwa problemy. Po pierwsze czas –

w tej chwili mamy do czynienia z pewnym interludium w polityce, tzn. wszyscy czekają na następne wyniki sondaży w dalszym odstępie czasu od wyborów samorządowych.

Te sondaże pokażą, czy tendencje zarysowane w wyborach samorządowych mają przełożenie na poparcie dla partii w perspektywie innego typu elekcji, czy będziemy mieli do czynienia z powrotem mechanizmów, które mieliśmy w czasie sporów dotyczących sądownictwa; w szczytowych momentach mobilizacji środowisk opozycyjnych sondaże rosły, natomiast tydzień czy dwa po manifestacjach słupki wracały do normy bądź też nawet po chwili refleksji obywateli następował wzrost poparcia dla partii rządzącej. Drugi

problem PiS polega na tym, że szczególną polityczną broń, jaką są zmiany personalne na szczycie, łącznie z premierem, PiS już wykorzystał. Owszem, może zmienić któregoś z ministrów, ale zauważmy, że już dziś ministrowie PiS-u to nie są ludzie, którzy budziliby ogromne emocje, w tym negatywne.

Nie ma w rządzie Antoniego Macierewicza czy ministra Szyszki. W tym rządzie są politycy z głównego nurtu PiS-u albo drobni koalicjanci lub technokraci. Nie sposób sobie wyobrazić, aby drugi raz w ciągu jednej kadencji bez wyraźnego powodu PiS zmieniło prezesa Rady Ministrów. Dziś już widać, jak bardzo ryzykownym krokiem i nieczytelnym wtedy, a dziś tym bardziej niezrozumiałym, była zmiana premiera u szczytu popularności rządu. Obecna sytuacja prosiłaby się o zmianę premiera i właśnie aby to Mateusz Morawiecki został premierem, pokazując bardziej technokratyczne, liberalne niemal, europejskie oblicze PiS. A tak obecny prezes Rady Ministrów musiał tracić swoje polityczne zasoby na gaszenie różnych drobnych pożarów.

PiS nie może zatem jednym manewrem uciec do przodu, a wojna pozycyjna jest dla tej partii siłą rzeczy kosztowna. Opozycja, która nie organizuje wielkich, spektakularnych manifestacji, nie atakuje PiS-u z jednakową zaciętością w każdym temacie, paradoksalnie jest dużo trudniejszym przeciwnikiem.

Czy „czterdzieści milionów” z afery KNF będą tym samym, co „lub czasopisma” dla SLD albo ośmiorniczki dla PO? Czy to spowoduje znaczne osłabienie rządów PiS-u i w konsekwencji oddanie władzy? Elektorat PiS-u już dużo przełknął: nagrody, Misiewicza, ministra Szyszkę, 27:1…
Znaczenie tych poszczególnych historii było inne. Paradoksalnie to nagrody były dla PiS najgroźniejsze ze względu na etos tej partii i tradycyjne hasła walki z nepotyzmem. Powiedziałbym, że jeśli afera KNF zatrzyma się na obecnym etapie, to nie sądzę, żeby miała wielkie znaczenie dla relacji PiS-u z jego wyborcami i widzę tu dwie przyczyny. Po pierwsze, żelazny elektorat raczej na to nie zareaguje, z kolei ten elektorat, który dołączał do PiS-u w ostatnich kampaniach, który nie był stricte prawicowy i konserwatywny, w wielu wypadkach nie ma złudzeń co do polityków. Drugą istotną sprawą jest to, że trudno wyobrazić sobie bankiera w pozytywnej roli – mówię tu o panu Czarneckim. Mówiąc w skrócie, konsumowanie ośmiorniczek za pieniądze podatnika w restauracji może być dla wyborców, i to różnych, czymś co staje się symbolem. Natomiast świat wielkich finansów, co do którego zaufanie w ostatnich latach, mówiąc delikatnie, raczej nie wzrosło, nie jest czymś, co mogłoby obrosnąć w symbole.

To, że państwo próbuje przejąć bank, który ma kłopoty, było wręcz normą w czasach wielkiego kryzysu. Jedyną perspektywą, aby coś się tu zmieniło, byłyby kolejne informacje w sprawie, które pokazałyby inne bulwersujące aspekty, czego oczywiście nie możemy wykluczyć.

Znaczenie tej sprawy jest inne i nie ma co patrzeć na segmenty elektoratu. Żyjemy w świecie, w którym sektor finansów jest najważniejszy w gospodarce i to w skali globalnej. Każda partia, nawet ta, która przedstawia się jako szczególnie wrażliwa na ekscesy rynku i asertywna wobec kapitalistów, wcześniej czy później, rządząc, musi zacząć szukać jakiegoś modus vivendi z finansjerą krajową i międzynarodową. Nie ma wątpliwości, że PiS uczynił wiele kroków w tę stronę, stąd może nieinteresujące dla wyborców ukłony w stronę przedsiębiorców, stąd też nominacja dla Mateusza Morawieckiego itd. Znalezienie przez PiS jakiegoś modus vivendi z biznesem, dużym polskim biznesem, często powiązanym z międzynarodowym, dawałoby większe perspektywy długotrwałego rządzenia. Myślę, że

po tej sprawie droga PiS-u do porozumienia ze światem finansjery wydłuży się znacznie. Biznes będzie teraz raczej czekać na wynik następnych wyborów, i to jest moim zdaniem jedyna strategicznie ważna kwestia w tej sprawie.

A sprawa pracy dla syna ministra Kamińskiego? To musi wkurzać nawet elektorat PiS-u.
Na pewno nie wzbudzi entuzjazmu, szczególnie biorąc pod uwagę strukturę tego elektoratu, gdzie nadreprezentowane są grupy mniej zamożne i siłą rzeczy wyczulone na kariery na skróty. Natomiast nie jest to precedens w polskiej polityce i wskazanie dziesiątek przykładów u poprzedników nie nastręcza tutaj problemów. Być może większym problemem będzie fakt, że dotyczy to polityka, co do pryncypialności którego nawet najwięksi przeciwnicy nie mieli wątpliwości. Być może spowoduje to większe kłopoty nawet w samym PiS-ie niż na zewnątrz. Natomiast skoro wcześniej sprawa Misiewicza, dużo bardziej jednoznaczna, nie spowodowała rewolucji, to teraz również tej rewolucji nie będzie. Ta sprawa powinna natomiast nauczyć polityków powściągliwości w krytyce nepotyzmu. Okazuje się, że trudno funkcjonować bez elementarnej dozy zaufania do współpracowników, co z kolei zwiększa perspektywy nepotyzmu. Niestety,

Polska nigdy nie będzie pod tym względem drugą Szwecją. Pamiętajmy, że jesteśmy społeczeństwem postchłopskim, które walczyło dramatycznie o przetrwanie i nie sposób będzie moim zdaniem trwale wykorzenić tych zjawisk, bo wiele uwarunkowań historycznych się na to złożyło. Powinniśmy zatem rozliczać osoby protegowane przez polityków przede wszystkim z kompetencji.

Jeden z lewicowych publicystów napisał niedawno, że PiS jako partia weszła w „okres Bieruta”, rozpoczął się etap gnicia władzy. Zgadza się pan z tym określeniem?
Nie zgadzam się z żadnymi metaforami, które porównują polską rzeczywistość i w ogóle obecny świat do lat 30. i 40. Bardzo bym przestrzegał przed używaniem takich analogii, niezależnie od tego, czy te słowa padły z ust lewicującego publicysty, czy ministra w rządzie PiS, czy z ust przewodniczącego Rady Europejskiej, choćby ze względu na nieadekwatność tych słów i pamięć o ofiarach dramatycznych dekad.

Myślę też, że słowo „gnicie” jest błędne, bo PiS rządzi za krótko. Procesy erozji władzy, kiedy nie wiadomo już, jaki jest sens rządzenia, kiedy okazuje się, że kierujący państwem rządzą tylko po to, aby sprawować władzę, kiedy stają się zdolni do wszystkich możliwych kompromisów, żeby tylko utrzymać stołki, z reguły następuje w formacjach, które rządzą wiele kadencji. Myślę, że problem PiS-u jest inny.

Zresztą był jasny jeszcze zanim PiS objął władzę, to jest problem kadr. PiS ma w miarę sprawny klub parlamentarny, ale krótką ławkę. Z wielu historycznych powodów prawica w Polsce ma w kwestiach kadrowych pod górę. Kolejne rządy po 89 roku, w których główne nurty postsolidarnościowej prawicy uczestniczyły, to potwierdzały. Stąd otwartość obecnie rządzących na ludzi z zewnątrz, którzy są kompetencyjnie przygotowani, można tu wskazać wiele przykładów także w obecnej Radzie Ministrów. PiS nie ma problemu z zawieraniem koalicji na niższych szczeblach samorządów, mimo że wydawało się, że będzie odwrotnie. To, co obserwujemy, jest raczej potwierdzeniem kadrowych problemów PiS-u, niż zjawiskiem charakterystycznym dla partii, która sprawuje długo władzę i zdążyła zapomnieć, dlaczego tę władzę zdobyła.

To raczej problem kadrowej „krótkiej kołdry” paraliżuje momentami działalność partii rządzącej, aniżeli coś takiego, co kiedyś pogrążył angielskich torysów czy hiszpańskich socjalistów czy teraz ewidentnie ma miejsce w niemieckiej CDU.

Czy wycofanie się PiS-u ze zmian w Sądzie Najwyższym, chociaż wielokrotnie zapowiadali, że nie ma o tym mowy, nie jest właśnie takim rządzeniem za wszelką ceną?
Każda partia, która chce być partią o masowym poparciu i walczyć o zwycięstwo w wyborach, musi siłą rzeczy balansować między różnymi segmentami wyborców. PiS wygrał wybory, ponieważ jawił się wyborcom z centrum, niezaangażowanym politycznie, jako bliższy normie niżeli konkurenci. Jeśli chodzi o sprawy europejskie, to Polacy generalnie pozostają prounijni. Z drugiej strony istnieje niewielki krąg mocno prawicowych wyborców, którzy są eurosceptyczni.

Cała umiejętność rządzenia w wykonaniu PiS-u polega na tym, żeby być bliżej tych pierwszych wyborców, ale od czasu do czasu wykonywać gesty wobec mniejszościowej grupy. To udawało się PiS-owi do trzech dni przed wyborami samorządowymi.

W tym sensie PiS po takim przebiegu kampanii i rezultacie wyborów zmuszone było dokonać zmiany ustawy. Nie sądzę, aby było to bardzo kosztowne dla partii. Trudno tu też nie oprzeć się refleksji, że w sprawie Trybunału Konstytucyjnego PiS został trochę postawiony przez opozycje pod ścianą i wiadomo było, że finał tej sprawy będzie polityczny, a nie prawno-sądowy. Natomiast w sprawie SN był wcześniej casus węgierski związany z kwestią wieku i walką instytucji europejskich, niezwiązany tylko z wymiarem sprawiedliwości, ale z problemem dyskryminowania ludzi ze względu na wiek, i trudno powiedzieć, jaki sens miałoby brnięcie w konflikt akurat w materii wieku przechodzenia na emeryturę. Warto tu dodać, że pani prof. Gersdorf okazała się dużo zręczniejszym przeciwnikiem, zarówno niż opozycja, jak i jej poprzednicy na kanwie TK, którzy często polityzowali ten spór i dawali PiS-owi możliwość mocnych odpowiedzi medialnych. W tym wypadku unikanie polityzacji i prostych ataków na PiS jako podmiot polityczny było dużo zręczniejsze. Oczywiście

to pokazuje stawkę gry, na razie jeśli chodzi o wybory do PE – opozycja i Grzegorz Schetyna będą robić wszystko, aby przeistoczyć wybory w referendum w sprawie rządzących. PiS będzie robiło wszystko, żeby tematyka europejska w taki prosty sposób nie stała się osią konfliktu.

To będzie trudne w przypadku wyborów europejskich.
Tak i opozycji będzie sprzyjać prostota zarysowanego sporu. Wielu wyborców łatwiej się odnajduje w prostym sporze, aniżeli w skomplikowanych kwestiach. PiS może mieć natomiast nadzieję na to, że targające Europą polityczne wstrząsy osłabią perspektywę kształtowania konfliktu wokół problemów relacji z UE. Istotną kwestią jest to, czy Angela Merkel zapewni sobie wpływ w partii po przekazaniu oficjalnej władzy.

Relacje między KE a Włochami, rządzoną przez lewicę Rumunią, między KE a Węgrami, kryzys polityczny i społeczny we Francji, plus amerykańska ręka pilnująca, aby Europa za bardzo się nie usamodzielniła – to wszystko będzie miało duże znaczenie.

Jeżeli będziemy mieli tu cykl spektakularnych wydarzeń, pokazujących, że Europie towarzyszy niepewność, to może to pracować na korzyść PiS-u. Paradoksalnie jest to czynnik, na który polscy politycy nie mają kompletnie żadnego wpływu.

Po pięciu miesiącach prac rządowy zespół ds. walki z faszyzmem i przestępstwami z nienawiści postuluje poprawienie jednego przepisu kodeksu karnego i stworzenie katalogu symboli niedozwolonych. Katalogu, który PiS sam wycofał w 2016 roku. Na działalności zespołu cieniem kładzie się ukrywanie sprawozdania i polityczny kontekst jego powołania

Po głośnym reportażu dziennikarzy Superwizjera TVN24 o polskich neonazistach premier Mateusz Morawiecki powołał międzyresortowy zespół, który miał zaproponować zmiany w prawie i procedurach, tak by umożliwić służbom skuteczniejszą walkę z przestępstwami z nienawiści i z propagowaniem ustrojów totalitarnych.

Decyzja dość groteskowa, bo choć system ścigania grup neofaszystowskich i sprawców przestępstw z nienawiści wymaga zmian, to podobny zespół w 2016 roku rozwiązała była premier Beata Szydło. Nowy zespół zakończył prace 30 lipca 2018 roku.

I w końcu, po dwumiesięcznych próbach wydobycia sprawozdania z jego prac 23 listopada Kancelaria Premiera przesłała nam 14-stronnicowy dokument (cała treść niżej).

Jak czytamy w sprawozdaniu, w pracach zespołu ds. przeciwdziałania propagowania faszyzmu (pełna nazwa brzmi: i innych ustrojów totalitarnych oraz przestępstwom nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość) wzięli udział przedstawiciele czterech ministerstw – w tym Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Pełnomocnik ds. Równego Traktowania, a także przedstawiciele Kancelarii Premiera, prokuratury, policji i ABW.

Od marca do czerwca zespół spotkał się cztery razy. Stworzono cztery specjalistyczne grupy robocze przy ministerstwach, a Adam Lipiński był odpowiedzialny za kontakt z organizacjami pozarządowymi, które mogły zgłaszać swoje uwagi. Zgodnie z treścią sprawozdania, zespół szczegółowo analizował przepisy prawa – głównie kodeksu karnego – i postulaty wnoszone przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Efekt tych prac – delikatnie mówiąc – jest marny. Na siedem rekomendacji pięć dotyczy jednego przepisy kodeksu karnego.

Chodzi o art. 256: „Kto publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”;

Analiza, którą przeprowadził zespół wygląda tak, jakby jego członkowie jeden do jeden sprawdzali, które przepisy nie zdały egzaminu w konkretnym przypadku, czyli działalności stowarzyszenia „Duma i Nowoczesność”, które w lesie pod Wodzisławiem Śląskim wyprawiło huczne urodziny Hitlera.

Czemu nie ścigamy za nienawiść klasową?

Diagnoza, którą przeprowadzili eksperci z ministerstw i służb, sprowadza się do 10 krótkich wniosków. Zespół uznał, że:

  • ograniczenie ścigania do „propagowania ustroju” uniemożliwia realne ściganie przestępstw;
  • w wymienionych przesłankach brakuje wskazania na inne niż faszystowski ustroje totalitarne, co również utrudnia służbom identyfikację przestępstw;
  • górna granica sankcji (do 2 lat) z art. 256 kk jest za niska, żeby spełniła rolę odstraszającą;
  • trudna do zdiagnozowania jest przesłanka publicznego charakteru czynów zabronionych w art. 256 kk.;
  • niekonsekwencją w przepisach jest ściganie ze względu na nienawiść na tle etnicznym czy rasowym i ominięcie „nienawiści klasowej”, która „była i wciąż jest w wielu państwach podstawą oficjalnej ideologii skrajnej lewicy”;
  • chociaż fakt posiadania przedmiotów nawiązujących do symboliki faszystowskiej jest łatwy do ustalenia, to już udowodnienie celu – czyli rozpowszechnianie – jest trudne. A to oznacza, że służby nie mają kontroli nad handlem tego typu przedmiotami;
  • służby mają problem w ściganiu sprawców działających w grupach zakonspirowanych;
  • trudni do ścigania są sprawcy popełniający przestępstwa za pośrednictwem internetu;
  • brakuje jednolitego katalogu symboli uznawanych za niedozwolone.

Ścigać za propagowanie ideologii i czczenie Hitlera

W oparciu o powyższą analizę zespół złożył na ręce premiera siedem rekomendacji – jeszcze szczuplejszych niż sama diagnoza.

Proponuje, by w art. 256 kk obok ustroju faszystowskiego znalazło się dokładne wskazanie, że karze podlega też ten, kto propaguje też ustrój „komunistyczny” i „nazistowski„.

Postulują też, by poza „ustrojem” w przepisie dodać nowy typ przestępstwa dotyczący propagowania „ideologii faszystowskiej, nazistowskiej, komunistycznej lub innej ideologii totalitarnej opowiadającej się za użyciem przemocy w celu na wpływania na życie polityczne lub społeczne„. A kara za powyższe przestępstwa ma zwiększyć się do trzech lat pozbawienia wolności.

Ma też pojawić się nowy przepis, czyli art. 256a w brzmieniu: „Kto wspólnie z innymi osobami oddaje hołd lub uroczyście upamiętnia postać historyczną stanowiącą symbol zbrodni związanej z ideologią faszystowską, nazistowską lub komunistyczną podlega karze pozbawienia wolności do roku”.

A jeśli czyn został popełniony w miejscu publicznym to wymiar kary pozbawienia wolności zwiększa się do dwóch lat.

Zespół postuluje też, by zmienić uprawnienia policji i przyznać jej możliwość prowadzenia kontroli operacyjnej w przypadku wszystkich przestępstw zapisanych w art. 256 k.k. Ostatnia rekomendacja dotyczy stworzenia katalogu symboli uznawanych za niedozwolone. Miały by tym się zająć ABW, policja i prokuratura.

Neofaszystowskie stowarzyszenia mogą hulać w internecie

Czego zabrakło? Przede wszystkim żadna rekomendacja nie dotyczy możliwości ścigania przestępstw z nienawiści w internecie. A o to postulował Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar.

Marcin Sośniak z biura RPO mówi OKO.press: „Rzecznik proponował np., by usprawnić komunikację miedzy trzema instytucjami: operatorem internetowym, prokuraturą i organami nadzoru (np. starostami sprawującymi nadzór nad stowarzyszeniami) w razie zidentyfikowania działalności organizacji, o których mowa w art. 13 Konstytucji RP, czyli organizacji odwołujących się do praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakładają lub dopuszczają nienawiść rasową i narodowościową.

Dziś operator kasuje co prawda treści, które są mową nienawiści czy propagują ustroje totalitarne, ale często nie czuje się w obowiązku, aby przekazać informacje organom ścigania. A taki materiał dowodowy dotyczący np. rejestrowanych stowarzyszeń mógłby stanowić podstawę do ich delegalizacji.

Nie ma też żadnego punktu, który dotyczyłby penalizacji członkostwa w organizacjach, których cele lub działalność wypełniają dyspozycję art. 13 Konstytucji, czyli organizacjach, które w swoich programach nawiązują do totalitarnych praktyk i dopuszczają nienawiść rasową czy narodowościową. Udział w tych grupach – tak jak w grupach przestępczych – zgodnie z rekomendacjami międzynarodowych instytucji powinien być karalny.

Praca zespołu była też świetną okazja, by uzupełnić katalog przesłanek przestępstw z nienawiści. Wciąż brakuje w nim wieku, orientacji seksualnej, tożsamości płciowej, płci, czy niepełnosprawności. Jednak zespół zupełnie się do tych kwestii nie odniósł”.

Czczenie lub propagowanie, czyli masło maślane

Marcin Sośniak z biura RPO uważa, że słusznie zespół rozważał przesłankę publicznego propagowania ustroju. ABW w szczegółowych rekomendacjach postulowała, by całkowicie usunąć ją z przepisów. Jednak w rekomendacjach zaproponowanych premierowi panuje chaos.

Nie jest jasne, czy postulat usunięcia przesłanki „publiczności” ze znamion przestępstwa z art. 256 kk zostanie uwzględniony czy nie.

Za to nowy przepis dotyczący czczenia osób utożsamianych z totalitarnymi ustrojami i ideologiami to raczej reakcja na konkretny przypadek nagłośniony przez stację TVN.

Sośniak: „Do tej pory nie było wątpliwości, że publiczne czczenie postaci związanych z ustrojami totalitarnymi może być uznane za przestępstwo propagowania takich ustrojów, czyli przestępstwo z art. 256”.

Sośniak zwraca uwagę, że skoro wśród ideologii wymieniono faszyzm, nazizm i komunizm, to po przecinku można też dodać rasizm. „Jeśli ktoś maszeruje przez miasto w koszulce z krzyżem celtyckim, to trzeba mu zarzucić propagowanie ustroju totalitarnego. Pytanie którego? Dużo wyraźniejsze i łatwiejsze do zakwalifikowania byłoby gdyby w przepisach pojawiło się jasne wskazanie, że propagowanie ideologii rasistowskiej jest zakazane” – mówi Sośniak.

Służby potrzebują drogowskazu, a nie listy symboli zakazanych

„Dobrze, że Zespół wrócił do tematu katalogu symboli niedozwolonych. Choć to nie będzie łatwe zadanie. Łatwiej byłoby stworzyć podręcznik dla służb, który w czytelny sposób objaśniałby znaczenie konkretnych znaków. Prawne zakazanie symboli to raczej coś, co dzieje się na poziomie orzecznictwa, a nie – ustawy”- dodaje Sośniak.

Warto przypomnieć, że w czerwcu 2016 r. MSWiA wycofało podręcznik dla policjantów, opracowany za rządów PO-PSL, który służył właśnie do rozpoznawania przestępstw motywowanych nienawiścią i dyskryminacją. Ministerstwo uznało go za „zideologizowany”.

Wiceminister Jarosław Zieliński, odpowiedzialny za policję, tłumaczył, że podręcznik uczył funkcjonariuszy nienawiści do środowisk prawicowych. MSWiA decyzję podjęło po interpelacji posła Adama Andruszkiewicza, prezesa Młodzieży Wszechpolskiej, któremu nie podobało się, że symbol falangi znalazł się na liście symboli nienawiści.

Marcin Sośniak z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich o rekomendacjach wypowiadał się na podstawie dokumentu, który OKO.press dostało od Kancelarii Premiera. Rzecznik wciąż nie dostał ani treści sprawozdania ani odpowiedzi na szczegółowe pytania przesłane do MSWiA.

Waldemar Mystkowski pisze o porażce Ziobry dotyczącej reportażu o faszystach (fragment).

Reportaż TVN zastąpił służby państwa i pokazał im jak na dłoni, czego nie dopatrzyli, czego nie potrafią. W „podzięce” ABW – rzecz jasna za sprawą Prokuratury Krajowej – zamierzało wezwać Wacowskiego i postawić mu absurdalny zarzut propagowania faszyzmu.

Ale już następnego dnia pisowskie mędrki wycofały się. Prokuratura wydała komunikat, iż „przedwczesne jest stawianie zarzutów operatorowi TVN” i jednocześnie odwołuje termin przesłuchania.

Ten komunikat opatrzyć można tylko frasobliwym rechotem. Na tyle zasługuje prokuratura, za którą odpowiedzialny jest magister prawa Ziobro, autor sporej ilości kompromitacji, a ta wcale nie jest największym jego „osiągnięciem”.

To, że materiał TVN nie nosi żadnych znamion przestępstwa, że nie ma w nim szkodliwości społecznej (wręcz przeciwnie), nie ma żadnych podstaw do ścigania dziennikarza, ani tym bardziej stawiania mu zarzutów, wie byle aplikant, byle kauzyperda.

Więcej: winien jest ten, kto ściga bez podstawy – a ściganym był Piotr Wacowski – przekracza uprawnienia i tłumi krytykę prasową (prawo prasowe). I to powinno być zbadane, kto stoi za zleceniem ABW, aby zastraszać.

W tym sensie głupota przykryła aferę KNF, ale tylko na chwilę. Zresztą większość decyzji politycznych PiS przykrywają się nawzajem, są nieustannym kompromitowaniem się, niestety – w imieniu Polski.

Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk potępił działania Rosji wobec Ukrainy na Morzu Azowskim. Zażądał od Moskwy zwrotu zatrzymanych jednostek i zaniechania dalszych prowokacji.

We wpisie zamieszczonym na Twitterze Donald Tusk potępia działania Rosji, ale też żąda od niej zwrotu zajętych trzech jednostek ukraińskiej marynarki wojennej i ich załóg.

Domaga się też, aby Rosja zaniechała dalszych prowokacji.

Tusk omówił już sprawę incydentu na Morzu Azowskim z prezydentem Petrem Poroszenko, ale prócz tego jeszcze dziś spotka się z jego przedstawicielem.

„Europa solidarnie popiera Ukrainę” – napisał Tusk.

Podobne słowa oburzenia na działania Rosji popłynęły już z Niemiec i z Polski.

Moskwa utrzymuje jednak, że winę za incydent ponosi Ukraina, której jednostki bezprawnie wpłynęły na obszar Morza Azowskiego. Rosyjskie media nazywają to „ukraińską prowokacją”.

>>>

>>>

Reklamy

Komentarze 3 to “PiS się cofa na z góry zaplanowane pozycje, czyli nieuchronna porażka zagląda w oczy”

  1. Hairwald 27 listopada 2018 @ 09:34 #

    Reblogged this on Hairwald i skomentował(a):

    PiS nie wygra nadchodzących wyborów. Tak twierdzi zasłużona opozycjonistka, Barbara Labuda

  2. Earl drzewołaz 27 listopada 2018 @ 16:50 #

    Reblogged this on Earl drzewołaz i skomentował(a):
    Krystyna Pawłowicz rządzi, bo pokraka Matołusz Morawiecki zapomina języka w gębie. Na jedno wychodzi – warci siebie.

Trackbacks/Pingbacks

  1. Pisowskie pokraki nie radzą sobie z przyjaciółmi z USA | Holtei - 27 listopada 2018

    […] Depresja plemnika […]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: